Trong lịch sử kinh tế học, tiền tệ và các đơn vị đo lường không tự nhiên sinh ra. Chúng luôn bắt nguồn từ những công cụ lao động vật lý hoặc những sản phẩm mang giá trị sử dụng thiết yếu nhất của một nền văn minh. Nếu nền tảng thương mại của người Châu Âu dựa trên vàng và bạc, thì trong giai đoạn sơ khai của nền kinh tế tự cấp tự túc phương Đông, quyền lực kinh tế lại nằm trong tay những công cụ chinh phục thiên nhiên. Bằng việc mổ xẻ Bộ cân trong tiếng trung (斤 - Jīn), chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc chuyển đổi vi diệu từ Kỹ thuật luyện kim (Metallurgy) sang một hệ thống chuẩn mực Kinh tế vĩ mô (Macroeconomic metrics).
Đa số người học tiếng Trung hiện đại chỉ biết chữ "Cân" (斤) mang nghĩa là một đơn vị đo trọng lượng (1 cân Trung Quốc = 0.5 kg). Tuy nhiên, dưới góc độ Khảo cổ học Văn tự (Paleography), hình dáng nguyên thủy của chữ Cân trong Giáp Cốt Văn là bức vẽ của một chiếc Rìu (Axe) hoặc một cái búa lớn dùng để chặt cây. Nét phẩy gập bên trên là lưỡi rìu sắc bén, nét sổ dài bên dưới là cán gỗ. Trong thời kỳ đồ Đồng và đồ Sắt, chiếc rìu là công cụ sinh tử: Dùng để đốn củi, xây nhà, mở đường và chế tạo vũ khí. Bất kỳ gia tộc nào sở hữu nhiều rìu kim loại, gia tộc đó nắm giữ sức mạnh sản xuất tối thượng.
Sự chuyển hóa từ "Cái rìu" sang "Đơn vị đo lường" là một kiệt tác của kinh tế học hành vi cổ đại. Do những chiếc rìu kim loại được đúc trong các khuôn mẫu tiêu chuẩn của nhà nước, chúng có trọng lượng gần như bằng nhau. Khi thương nhân tiến hành trao đổi hàng hóa (Barter economy), họ lấy chính những chiếc rìu này làm "quả cân" tiêu chuẩn để đặt lên bàn cân đối trọng với ngũ cốc, thịt thà. Theo thời gian, yếu tố vật lý "chiếc rìu" phai nhạt dần, chỉ để lại khái niệm trừu tượng "Trọng lượng của một chiếc rìu", và từ đó chữ "Cân" trở thành đơn vị đo lường chính thức của toàn cõi Trung Hoa.
Sức mạnh của bộ Cân (斤) còn được dùng làm gốc để tạo ra hàng loạt các Hán tự liên quan đến sự chặt chém, chia cắt hoặc sự kiên quyết. Hãy nhìn chữ "Tân" (新 - Xīn - Mới mẻ). Chữ này bao gồm chữ Thân (亲 - cây cối có gai) và bộ Cân (斤 - cái rìu). Triết lý công nghệ được mã hóa: Dùng chiếc rìu sắc bén đốn hạ những cây cổ thụ cũ kỹ, đẽo gọt thành những đồ vật tinh tươm, đó chính là sự ra đời của cái "Mới". Sự sáng tạo luôn đòi hỏi sự phá hủy (Creative Destruction) – một quy luật kinh tế học do Joseph Schumpeter đề xướng đã được người Trung Quốc khắc họa hoàn hảo từ ngàn năm trước chỉ bằng một bộ thủ.
Đa số người học tiếng Trung hiện đại chỉ biết chữ "Cân" (斤) mang nghĩa là một đơn vị đo trọng lượng (1 cân Trung Quốc = 0.5 kg). Tuy nhiên, dưới góc độ Khảo cổ học Văn tự (Paleography), hình dáng nguyên thủy của chữ Cân trong Giáp Cốt Văn là bức vẽ của một chiếc Rìu (Axe) hoặc một cái búa lớn dùng để chặt cây. Nét phẩy gập bên trên là lưỡi rìu sắc bén, nét sổ dài bên dưới là cán gỗ. Trong thời kỳ đồ Đồng và đồ Sắt, chiếc rìu là công cụ sinh tử: Dùng để đốn củi, xây nhà, mở đường và chế tạo vũ khí. Bất kỳ gia tộc nào sở hữu nhiều rìu kim loại, gia tộc đó nắm giữ sức mạnh sản xuất tối thượng.
Sự chuyển hóa từ "Cái rìu" sang "Đơn vị đo lường" là một kiệt tác của kinh tế học hành vi cổ đại. Do những chiếc rìu kim loại được đúc trong các khuôn mẫu tiêu chuẩn của nhà nước, chúng có trọng lượng gần như bằng nhau. Khi thương nhân tiến hành trao đổi hàng hóa (Barter economy), họ lấy chính những chiếc rìu này làm "quả cân" tiêu chuẩn để đặt lên bàn cân đối trọng với ngũ cốc, thịt thà. Theo thời gian, yếu tố vật lý "chiếc rìu" phai nhạt dần, chỉ để lại khái niệm trừu tượng "Trọng lượng của một chiếc rìu", và từ đó chữ "Cân" trở thành đơn vị đo lường chính thức của toàn cõi Trung Hoa.
Sức mạnh của bộ Cân (斤) còn được dùng làm gốc để tạo ra hàng loạt các Hán tự liên quan đến sự chặt chém, chia cắt hoặc sự kiên quyết. Hãy nhìn chữ "Tân" (新 - Xīn - Mới mẻ). Chữ này bao gồm chữ Thân (亲 - cây cối có gai) và bộ Cân (斤 - cái rìu). Triết lý công nghệ được mã hóa: Dùng chiếc rìu sắc bén đốn hạ những cây cổ thụ cũ kỹ, đẽo gọt thành những đồ vật tinh tươm, đó chính là sự ra đời của cái "Mới". Sự sáng tạo luôn đòi hỏi sự phá hủy (Creative Destruction) – một quy luật kinh tế học do Joseph Schumpeter đề xướng đã được người Trung Quốc khắc họa hoàn hảo từ ngàn năm trước chỉ bằng một bộ thủ.
